Wajang is een leenwoord in het Nederlands uit het Javaans. In het Javaans betekent wayang letterlijk "schaduw" of "schim".  De afgeleide betekenis van dit woord is een bepaalde vorm van poppenspel, waarin gebruik wordt gemaakt van schaduw- of lichteffecten. (Alle verdere
uitleg hier)

Hoewel wajang meestal refereert aan het schimmenspel met behulp van leren poppen (wayang kulit), wordt het woord daarnaast ook gebruikt voor opvoeringen met driedimensionale poppen (wayang golčk), met platte houten poppen (wayang gedhog) en zelfs voor een toneelstuk van levende acteurs (wayang wong) wajang genoemd. Voorwaarde bij dit laatste is wel dat het stuk gebaseerd moet zijn op de Indiase heldendichten Ramayana en Mahabharata.

Het Javaanse schimmenspel is al heel oud. Het oudste bewijs van het wajangspel staat op een Midden-Javaanse inscriptie die dateert van het jaar 840, daarin wordt het woord ringgit genoemd, wat een synoniem is van het woord wayang. Het woord wayang zelf werd voor het eerst genoemd in een inscriptie uit 907. Op deze inscriptie wordt namelijk een wajangspeler genoemd samen met een danser en een komiek.
In de literatuur krijgen wij de eerste vermelding over het schimmenspel in het Oud-Javaanse gedicht kakawin Arjunawiwaha dat gedateerd is tussen 1028 en 1035. Bij het wajangspel zijn er toeschouwers die wenen; ze worden verdrietig en raken van streek. Ook al weten ze best dat het gesneden leer is dat beweegt en praat. Zo is het ook met iemand die gehecht is aan de zintuiglijke waarnemingen. Hij beseft niet dat ze er in wezen niet zijn, dat alle dingen illusie zijn.
 

 

      © SHADOW PLAY - Fiction & Reality  "The Land Beyond" Steffan Niumann